عمل تعویض مفصل زانو یکی از روش‌های رایج برای درمان آسیب شدید مفصل و آرتروز پیشرفته است؛ به‌ویژه زمانی که درد و محدودیت حرکتی با درمان‌های غیرجراحی کنترل نمی‌شود. در این مقاله با زمان مناسب جراحی، نحوه انجام عمل، انواع پروتز زانو، مدت زمان جراحی و عوارض احتمالی مانند عفونت، لخته خون و درد آشنا می‌شوید. همچنین نکات مهم فیزیوتراپی، راه رفتن، مراقبت‌های دوران نقاهت و انتقال ایمن بیمار پس از جراحی بررسی شده است.
وقتی درد زانو به‌تدریج فعالیت‌های روزمره مانند راه رفتن، بالا رفتن از پله یا نشستن و برخاستن را دشوار می‌کند، بررسی تخصصی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. معمولاً تعویض مفصل زمانی مطرح می‌شود که آسیب مفصل شدید باشد و روش‌هایی مانند دارو، کاهش وزن، ورزش، فیزیوتراپی یا سایر درمان‌های غیرجراحی نتوانند علائم را به اندازه کافی کنترل کنند. تصمیم نهایی نیز بر اساس شدت آسیب، شرایط عمومی بیمار و ارزیابی متخصص ارتوپدی گرفته می‌شود.
در بسیاری از بیماران، مهم‌ترین نشانه نیاز به جراحی، ترکیبی از درد مداوم، کاهش دامنه حرکتی و محدود شدن توانایی انجام فعالیت‌های عادی است. ممکن است بیمار ابتدا فقط هنگام فعالیت درد داشته باشد، اما با پیشرفت آسیب، درد در زمان استراحت نیز ایجاد شود. البته صرف وجود آرتروز به معنای ضرورت جراحی نیست و معمولاً زمانی جراحی پیشنهاد می‌شود که علائم زندگی فرد را به شکل محسوسی مختل کرده باشند.
پیش از جراحی، پزشک معمولاً وضعیت مفصل، میزان تخریب غضروف، راستای زانو و شرایط استخوان‌های اطراف را بررسی می‌کند. همچنین سابقه بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای مصرفی اهمیت دارد، زیرا کنترل عواملی مانند دیابت، وزن بالا و مصرف دخانیات می‌تواند بر روند بهبودی و احتمال عوارض اثر بگذارد. بنابراین بهتر است تصمیم برای جراحی صرفاً بر اساس شدت درد لحظه‌ای گرفته نشود و ارزیابی کامل پزشکی انجام شود.
آرتروز زانو نوعی بیماری فرسایشی مفصل است که در آن غضروف محافظ سطوح استخوانی به‌تدریج آسیب می‌بیند. با کاهش کیفیت غضروف، حرکت استخوان‌ها نسبت به یکدیگر دشوارتر شده و درد، خشکی، تورم و محدودیت حرکتی ایجاد می‌شود. شدت علائم در افراد مختلف یکسان نیست و عواملی مانند سن، وزن، آسیب‌های قبلی و وضعیت ساختاری زانو می‌توانند در روند ایجاد یا تشدید آن نقش داشته باشند.
در مراحل ابتدایی آرتروز، معمولاً درمان‌های غیرجراحی در اولویت قرار می‌گیرند. اصلاح فعالیت‌های روزانه، تمرین‌های تقویت عضلات، فیزیوتراپی، کاهش وزن در افراد دارای اضافه‌وزن و داروهای مناسب می‌توانند به کنترل علائم کمک کنند. برخی بیماران نیز با استفاده از وسایل کمکی یا روش‌های درمانی دیگر، برای مدت طولانی نیازی به جراحی پیدا نمی‌کنند. هدف اصلی این مرحله کاهش درد و حفظ عملکرد زانو تا حد امکان است.
زمانی که تخریب مفصل پیشرفته شود و درمان‌های محافظه‌کارانه دیگر پاسخ مناسبی ندهند، تعویض مفصل می‌تواند یکی از گزینه‌های درمانی باشد. در این شرایط، پزشک فقط تصویر رادیولوژی را بررسی نمی‌کند؛ بلکه میزان درد، توانایی حرکت و تأثیر بیماری بر زندگی روزمره را نیز در نظر می‌گیرد. به همین دلیل ممکن است دو فرد با تصاویر مشابه، به دلیل تفاوت در علائم و شرایط زندگی، تصمیم درمانی متفاوتی داشته باشند.
در این جراحی، سطوح آسیب‌دیده مفصل زانو برداشته می‌شوند و اجزای مصنوعی جایگزین قسمت‌های تخریب‌شده می‌شوند. در تعویض کامل، معمولاً بخش‌هایی از انتهای استخوان ران و قسمت بالایی استخوان ساق اصلاح شده و اجزای پروتز در محل مناسب قرار می‌گیرند. هدف این است که سطوح مفصل دوباره امکان حرکت مناسب داشته باشند و درد ناشی از تماس و آسیب سطوح تخریب‌شده کاهش پیدا کند.
نوع و میزان تعویض به شرایط زانو بستگی دارد. اگر آسیب فقط به یک بخش از مفصل محدود باشد، در برخی بیماران امکان استفاده از تعویض جزئی وجود دارد؛ اما در آسیب گسترده‌تر، تعویض کامل مفصل مطرح می‌شود. انتخاب روش جراحی بر اساس وضعیت غضروف و استخوان، راستای اندام، رباط‌های زانو و سایر عوامل پزشکی انجام می‌شود و نمی‌توان یک روش ثابت را برای تمام بیماران مناسب دانست.
جراحی معمولاً با بیهوشی عمومی یا بی‌حسی ناحیه‌ای مانند بی‌حسی نخاعی انجام می‌شود و انتخاب روش بی‌حسی به شرایط بیمار و نظر تیم بیهوشی بستگی دارد. پس از پایان جراحی، بیمار به بخش ریکاوری منتقل می‌شود تا وضعیت هوشیاری، علائم حیاتی و درد او بررسی شود. سپس با پایدار شدن شرایط، روند حرکت دادن زانو و شروع توان‌بخشی در زمان مناسب آغاز خواهد شد.
| نوع پروتز زانو | ویژگی اصلی | کاربرد یا شرایط استفاده |
|---|---|---|
| پروتز کامل | جایگزینی بخش‌های اصلی آسیب‌دیده مفصل | آرتروز و تخریب گسترده مفصل |
| پروتز جزئی | جایگزینی فقط بخش آسیب‌دیده زانو | آسیب محدود به یک قسمت از مفصل |
| پروتز با طراحی خاص | متناسب با شرایط آناتومیک و وضعیت بیمار | مواردی که انتخاب پروتز معمول مناسب نیست |
مدت زمان جراحی برای همه بیماران یکسان نیست و به عواملی مانند نوع تعویض مفصل، وضعیت استخوان‌ها، میزان آسیب و پیچیدگی عمل بستگی دارد. علاوه بر زمان خود جراحی، آماده‌سازی بیمار پیش از ورود به اتاق عمل و مراقبت‌های پس از آن نیز بخشی از فرایند درمان محسوب می‌شود. بنابراین بهتر است بیمار صرفاً بر اساس یک زمان تقریبی برنامه‌ریزی نکند و زمان دقیق را از تیم جراحی خود بپرسد.
پس از پایان جراحی، بیمار بلافاصله به منزل منتقل نمی‌شود و ابتدا در بخش ریکاوری تحت نظر قرار می‌گیرد. در این مرحله وضعیت هوشیاری، فشار خون، تنفس، درد و سایر علائم بررسی می‌شود. سپس بیمار به بخش منتقل خواهد شد. در برخی مراکز، اگر وضعیت عمومی بیمار مناسب باشد و معیارهای لازم را داشته باشد، امکان ترخیص در همان روز یا روز بعد نیز وجود دارد.
مدت بستری نیز به وضعیت جسمی بیمار و میزان استقلال او پس از جراحی بستگی دارد. پیش از ترخیص معمولاً باید بیمار بتواند با وسیله کمکی مناسب حرکت کند، از تخت و صندلی جابه‌جا شود و دستورهای مربوط به تمرین‌ها و مراقبت از زخم را یاد بگیرد. برخی بیماران ممکن است طی یک تا چند روز مرخص شوند، اما شرایط افراد مسن یا بیماران دارای بیماری‌های زمینه‌ای می‌تواند متفاوت باشد.
تعویض مفصل زانو یک جراحی رایج است، اما مانند هر عمل دیگری بدون احتمال عارضه نیست. عفونت، لخته خون، خونریزی، آسیب به عصب یا عروق اطراف، درد مداوم، خشکی مفصل و مشکلات مربوط به عملکرد پروتز از جمله عوارضی هستند که ممکن است رخ دهند. البته بیشتر بیماران بدون عارضه جدی بهبود پیدا می‌کنند و احتمال بروز مشکلات به وضعیت عمومی و عوامل خطر فرد نیز وابسته است.
برخی عوارض در روزها یا هفته‌های ابتدایی ظاهر می‌شوند و برخی مشکلات ممکن است مدت بیشتری بعد خود را نشان دهند. برای مثال، عفونت اطراف پروتز یا مشکلات مکانیکی می‌توانند در بعضی بیماران نیازمند درمان‌های تکمیلی باشند. همچنین ممکن است بیمار پس از جراحی برای مدتی احساس خشکی، تورم یا درد داشته باشد که شدت آن در افراد مختلف متفاوت است و لزوماً نشانه شکست جراحی محسوب نمی‌شود.
کاهش خطر عوارض تا حد زیادی به مراقبت‌های قبل و بعد از جراحی وابسته است. مصرف صحیح داروهای تجویزشده، حرکت زودهنگام طبق نظر تیم درمان، انجام تمرین‌های فیزیوتراپی و توجه به وضعیت زخم اهمیت زیادی دارد. اگر بیمار پس از جراحی با تب، ترشح چرکی از زخم، قرمزی و تورم رو به افزایش، درد شدید ساق یا تنگی نفس مواجه شود، باید سریعاً با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرد.
عفونت یکی از عوارض مهم پس از جراحی مفصل است و ممکن است در اطراف محل جراحی یا در موارد جدی‌تر در اطراف خود پروتز ایجاد شود. علائمی مانند افزایش قرمزی و تورم، درد رو به تشدید، تب، احساس لرز یا خروج ترشحات غیرطبیعی از زخم می‌توانند نیازمند بررسی پزشکی باشند. تشخیص زودهنگام اهمیت دارد، زیرا عفونت عمقی اطراف پروتز ممکن است به درمان پیچیده‌تری نیاز پیدا کند.
البته مقدار کمی درد، تورم و ناراحتی در روزهای ابتدایی پس از جراحی معمول است و نمی‌توان هرگونه درد را نشانه عفونت دانست. نکته مهم، توجه به روند علائم است؛ اگر وضعیت زخم به‌جای بهتر شدن، قرمزتر و متورم‌تر شود یا ترشحات غیرطبیعی ایجاد شود، باید موضوع با تیم درمان مطرح شود. بیمار نباید بدون توصیه پزشک مصرف آنتی‌بیوتیک را شروع یا داروهای تجویزشده را قطع کند.
برای کاهش احتمال عفونت، رعایت دستورهای مربوط به مراقبت از زخم، مصرف صحیح داروها و مراجعه به پزشک در صورت ایجاد علائم غیرطبیعی اهمیت دارد. همچنین کنترل بیماری‌های زمینه‌ای و توجه به عوامل خطر پیش از جراحی می‌تواند در نتیجه نهایی مؤثر باشد. بعد از تعویض مفصل، هدف فقط کاهش درد نیست؛ بلکه حفظ عملکرد مناسب پروتز و جلوگیری از مشکلاتی است که می‌توانند روند توان‌بخشی را طولانی کنند.
در صورتی که بیمار پس از ترخیص برای بازگشت ایمن به منزل به خدمات تخصصی نیاز داشته باشد، انتخاب وسیله انتقال باید با توجه به وضعیت حرکتی و شرایط عمومی او انجام شود. برای بیمارانی که نیاز به مراقبت حین جابه‌جایی دارند، آمبولانس خصوصی در تهران می‌تواند به‌عنوان یکی از گزینه‌های قابل بررسی مطرح باشد؛ البته انتخاب نوع انتقال باید متناسب با توصیه پزشک و وضعیت واقعی بیمار انجام شود.
همچنین بیمارانی که در محدوده کرج زندگی می‌کنند، ممکن است برای بازگشت از مرکز درمانی به منزل به خدمات آمبولانس خصوصی کرج نیاز داشته باشند. نکته مهم این است که پس از جراحی، جابه‌جایی نباید باعث فشار یا چرخش نامناسب زانو شود و بهتر است وضعیت نشستن، ورود و خروج از خودرو و نیاز احتمالی به همراه یا مراقب از قبل در نظر گرفته شود.
برای افرادی که محل سکونتشان در شرق پایتخت است نیز برنامه‌ریزی برای آمبولانس خصوصی شرق تهران می‌تواند در زمان ترخیص مطرح شود؛ به‌خصوص اگر بیمار هنوز برای راه رفتن به واکر یا عصا نیاز داشته باشد. انتخاب وسیله مناسب به وضعیت جسمی فرد، توانایی جابه‌جایی و نظر کادر درمان بستگی دارد و هدف اصلی باید انتقال ایمن، کاهش فشار بر اندام جراحی‌شده و جلوگیری از آسیب احتمالی باشد.
لخته شدن خون در رگ‌های عمقی پا یکی از عوارض احتمالی پس از جراحی‌های بزرگ ارتوپدی است و به همین دلیل پیشگیری از آن اهمیت زیادی دارد. کاهش تحرک، پاسخ طبیعی بدن به جراحی و تغییرات جریان خون می‌توانند احتمال تشکیل لخته را افزایش دهند. پزشک با توجه به شرایط بیمار ممکن است داروی رقیق‌کننده خون، جوراب فشاری یا روش‌های مکانیکی دیگر را برای کاهش این خطر توصیه کند.
بعد از جراحی، حرکت دادن پا و راه رفتن زودهنگام طبق نظر تیم درمان یکی از بخش‌های مهم پیشگیری محسوب می‌شود. بیمار نباید بدون هماهنگی پزشک فعالیت سنگین انجام دهد، اما بی‌حرکتی طولانی نیز مناسب نیست. درد یا تورم غیرعادی ساق، گرمی پوست، حساسیت و افزایش حجم پا می‌تواند از علائم لخته باشد و در چنین شرایطی باید سریعاً ارزیابی پزشکی انجام شود.
گاهی لخته از پا جدا شده و به ریه می‌رسد که به آن آمبولی ریه گفته می‌شود. تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه، احساس ضعف شدید یا دشواری تنفس بعد از جراحی علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. در این وضعیت، مراجعه فوری به اورژانس ضروری است. مصرف داروهای ضدانعقاد نیز باید دقیقاً مطابق دستور پزشک باشد و بیمار نباید مقدار یا مدت مصرف را خودسرانه تغییر دهد.
وجود درد و ناراحتی در روزها و هفته‌های نخست بعد از جراحی طبیعی است، زیرا بافت‌های اطراف زانو برای انجام عمل تحت دستکاری قرار گرفته‌اند. شدت درد در افراد مختلف متفاوت است و عواملی مانند میزان آسیب پیش از جراحی، وضعیت عضلات، آستانه تحمل درد و نوع روش کنترل درد می‌توانند روی تجربه بیمار اثر بگذارند. معمولاً با گذشت زمان، شدت درد و تورم به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند.
در این دوره، کنترل مناسب درد اهمیت زیادی دارد؛ چون ناراحتی شدید ممکن است باعث شود بیمار از حرکت دادن زانو یا انجام تمرین‌های توان‌بخشی خودداری کند. پزشک ممکن است ترکیبی از داروهای مسکن و روش‌های دیگر را متناسب با شرایط فرد تجویز کند. استفاده از کمپرس سرد و بالا قرار دادن پا نیز در برخی بیماران برای کنترل تورم کمک‌کننده است، البته باید مطابق دستور تیم درمان انجام شود.
اگر درد به‌جای کاهش، به‌طور قابل توجهی بیشتر شود یا همراه با تب، ترشح از زخم، قرمزی شدید، تورم رو به افزایش یا درد ساق باشد، بررسی پزشکی ضروری است. درد مداوم نیز همیشه به معنای مشکل جدی نیست، اما در صورت ادامه‌دار شدن باید علت آن مشخص شود. عفونت، خشکی مفصل، مشکلات پروتز یا عوامل دیگر ممکن است نیازمند ارزیابی تخصصی باشند.
فیزیوتراپی بخش مهمی از روند بازتوانی بعد از جراحی است و هدف آن کمک به بازگشت تدریجی قدرت عضلات، دامنه حرکتی و توانایی انجام فعالیت‌های روزمره است. معمولاً تمرین‌ها از همان دوره بستری و با کمک فیزیوتراپیست آغاز می‌شوند. برنامه دقیق برای همه یکسان نیست و شدت تمرین‌ها بر اساس شرایط جسمی، میزان حرکت زانو و سرعت پیشرفت بیمار تنظیم خواهد شد.
تمرین‌های اولیه ممکن است شامل حرکات ساده مچ پا، انقباض عضلات ران، تمرین‌های افزایش دامنه حرکتی و آموزش راه رفتن با وسیله کمکی باشد. با بهتر شدن قدرت و کنترل حرکتی، تمرین‌ها نیز به‌تدریج پیشرفته‌تر می‌شوند. نکته مهم این است که بیمار تمرین‌ها را منظم انجام دهد، اما نباید برای رسیدن سریع‌تر به نتیجه، زانو را بیش از ظرفیت توصیه‌شده تحت فشار قرار دهد.
یکی از اشتباهات رایج این است که بیمار با کاهش درد، فیزیوتراپی را زودتر از زمان توصیه‌شده کنار بگذارد. بازتوانی فقط برای کاهش درد نیست و به بازیابی عملکرد زانو نیز کمک می‌کند. از طرف دیگر، انجام تمرین‌های شدید یا حرکات خارج از برنامه می‌تواند باعث افزایش درد و تورم شود. بنابراین بهتر است برنامه تمرینی توسط فیزیوتراپیست تنظیم و پیشرفت آن به‌صورت مرحله‌ای ارزیابی شود.
در بسیاری از بیماران، راه رفتن با کمک فیزیوتراپیست در مدت کوتاهی پس از جراحی آغاز می‌شود. هدف از این حرکت زودهنگام، بازگشت تدریجی عملکرد و کاهش مشکلات ناشی از بی‌تحرکی است. بیمار معمولاً در ابتدا از واکر یا عصا استفاده می‌کند و میزان اتکا به وسیله کمکی با بهتر شدن تعادل، قدرت عضلات و اعتمادبه‌نفس حرکتی کاهش پیدا می‌کند.
زمان کنار گذاشتن واکر یا عصا برای همه افراد یکسان نیست و نباید صرفاً بر اساس تجربه دیگران تصمیم گرفت. برخی بیماران ممکن است طی چند هفته توانایی بیشتری پیدا کنند و بعضی افراد به زمان طولانی‌تری نیاز داشته باشند. در راه رفتن اولیه، حفظ تعادل و جلوگیری از زمین خوردن اهمیت زیادی دارد. همچنین بالا و پایین رفتن از پله باید طبق آموزش فیزیوتراپیست و با رعایت ترتیب حرکات انجام شود.
اگر بیمار در زمان راه رفتن با افزایش شدید درد، احساس بی‌ثباتی، تورم غیرعادی یا مشکل جدیدی مواجه شود، بهتر است فعالیت را متوقف کرده و با تیم درمان مشورت کند. بازگشت به فعالیت‌های روزمره معمولاً تدریجی است و ممکن است چند ماه طول بکشد. حتی زمانی که بیمار بدون وسیله کمکی راه می‌رود، همچنان رعایت تمرین‌ها و پرهیز از فعالیت‌های پرفشار برای محافظت از مفصل اهمیت دارد.
مراقبت از زخم، مصرف صحیح داروها، انجام تمرین‌های تجویزشده و توجه به میزان فعالیت، بخش مهمی از دوره نقاهت محسوب می‌شود. بیمار باید دستورهای مربوط به پانسمان و شست‌وشوی محل جراحی را رعایت کند و تا زمان توصیه پزشک، زخم را در معرض آب یا محیط‌های آلوده قرار ندهد. همچنین آماده کردن فضای خانه برای رفت‌وآمد ایمن، برداشتن موانع و فراهم کردن وسایل مورد نیاز می‌تواند احتمال زمین خوردن را کاهش دهد.
توجه به علائم هشدار نیز اهمیت زیادی دارد. تب، ترشح غیرطبیعی از محل جراحی، قرمزی و تورم رو به افزایش یا درد شدید می‌تواند نیازمند بررسی پزشکی باشد. بیمار باید داروهای تجویزی، به‌ویژه داروهای مربوط به پیشگیری از لخته خون، را دقیقاً طبق دستور مصرف کند. همچنین بهتر است برنامه مراجعات بعدی و جلسات فیزیوتراپی از قبل مشخص باشد تا روند بهبودی به شکل منظم پیگیری شود.
در روزهای ابتدایی بهتر است وسایل پرکاربرد در ارتفاع مناسب و نزدیک بیمار قرار داشته باشند تا برای برداشتن آنها مجبور به خم شدن یا چرخش ناگهانی نشود. در صورت نیاز به مراقبت یا جابه‌جایی، آشنایی با تجهیرات داخل آمبولانس می‌تواند برای خانواده‌هایی که قصد استفاده از خدمات حمل‌ونقل پزشکی دارند، مفید باشد؛ البته نوع تجهیزات مورد نیاز باید با وضعیت بیمار و نیازهای پزشکی او هماهنگ شود.
انتقال بیمار بعد از جراحی زانو باید با توجه به توانایی حرکتی، سطح درد، وضعیت هوشیاری و نیاز احتمالی او به کمک پزشکی انجام شود. در صورتی که بیمار بتواند با کمک همراه و وسیله مناسب به شکل ایمن وارد خودرو شود، ممکن است حمل معمولی طبق نظر تیم درمان امکان‌پذیر باشد. اما بیمارانی که حرکت محدودی دارند یا به مراقبت حین جابه‌جایی نیازمندند، ممکن است به وسیله تخصصی‌تری احتیاج داشته باشند.
در زمان انتقال، زانوی جراحی‌شده نباید تحت فشار، چرخش ناگهانی یا ضربه قرار بگیرد. بهتر است پیش از ترخیص، نحوه ورود و خروج از خودرو، وضعیت مناسب نشستن و وسایل کمکی مورد نیاز با بیمار تمرین شود. اگر فرد هنوز در راه رفتن مشکل دارد، حضور همراه ضروری است. برنامه‌ریزی از قبل نیز کمک می‌کند انتقال از بیمارستان به منزل بدون عجله و با کمترین فشار انجام شود.
برای برخی بیماران، به‌خصوص افرادی که هنوز توانایی جابه‌جایی مستقل ندارند، استفاده از خدمات جراحی ستون فقرات در این مرحله موضوع مرتبطی با نیاز اصلی آنها نیست و نباید صرفاً بر اساس عنوان خدمات انتخاب شود؛ معیار اصلی باید نوع مراقبت مورد نیاز بیمار باشد. در صورت نیاز به انتقال پزشکی، بهتر است خانواده پیش از ترخیص درباره سطح مراقبت، تجهیزات و شرایط حمل با مرکز درمانی یا تیم پزشکی هماهنگ کند تا انتخاب وسیله مناسب انجام شود.
معمولاً زمانی تعویض مفصل مطرح می‌شود که آسیب شدید زانو باعث درد مداوم، محدودیت حرکتی و اختلال در فعالیت‌های روزمره شده باشد و درمان‌هایی مانند دارو، فیزیوتراپی، ورزش و سایر روش‌های غیرجراحی نتیجه کافی نداشته باشند. تصمیم نهایی پس از بررسی وضعیت مفصل و شرایط عمومی بیمار توسط متخصص ارتوپدی گرفته می‌شود.
مدت زمان جراحی به نوع عمل، میزان آسیب مفصل و شرایط بیمار بستگی دارد و برای همه افراد یکسان نیست. علاوه بر زمان خود جراحی، آماده‌سازی پیش از عمل و مراقبت‌های بخش ریکاوری نیز باید در نظر گرفته شود. مدت بستری نیز بر اساس وضعیت بیمار و توانایی او برای حرکت و انجام مراقبت‌های اولیه تعیین می‌شود.
در بسیاری از بیماران، راه رفتن با کمک فیزیوتراپیست مدت کوتاهی پس از جراحی آغاز می‌شود. بیمار در ابتدا معمولاً از واکر یا عصا استفاده می‌کند و با افزایش قدرت عضلات و بهبود تعادل، میزان وابستگی به وسایل کمکی کاهش می‌یابد. زمان بازگشت به راه رفتن مستقل در افراد مختلف متفاوت است و باید طبق نظر تیم درمان پیش برود.
درد، تورم و ناراحتی در روزها و هفته‌های ابتدایی پس از جراحی طبیعی است و معمولاً با گذشت زمان کاهش پیدا می‌کند. شدت و مدت درد به شرایط بیمار، میزان آسیب قبل از جراحی و روند توان‌بخشی بستگی دارد. اگر درد به‌طور ناگهانی شدیدتر شود یا همراه با تب، ترشح زخم، قرمزی شدید یا تورم غیرطبیعی باشد، باید سریعاً توسط پزشک بررسی شود.
مانند هر جراحی دیگری، تعویض مفصل زانو نیز می‌تواند با عوارضی همراه باشد. عفونت، لخته خون، خونریزی، آسیب به عصب یا عروق، خشکی مفصل، درد مداوم و مشکلات مربوط به پروتز از عوارض احتمالی هستند. رعایت توصیه‌های پزشکی، مصرف صحیح داروها، حرکت مناسب و انجام فیزیوتراپی می‌تواند به کاهش برخی خطرات کمک کند.
مراقبت از محل جراحی، مصرف منظم داروهای تجویزشده، انجام تمرین‌های فیزیوتراپی و جلوگیری از زمین خوردن از نکات مهم دوران نقاهت هستند. بیمار باید علائمی مانند تب، ترشح غیرطبیعی از زخم، افزایش قرمزی و تورم، درد شدید ساق یا تنگی نفس را جدی بگیرد و در صورت مشاهده آنها با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرد.
