تب دنگی یک بیماری ویروسی است که بیشتر از طریق گزش پشه آلوده آئدس منتقل می‌شود و میتواند با تب شدید، سردرد، درد عضلات و مفاصل، درد پشت چشم، تهوع و بثورات پوستی همراه باشد. در برخی بیماران، کاهش پلاکت، خونریزی و نشت مایعات از رگ‌ها میتواند باعث بروز دنگی شدید شود. در این مقاله با علائم اولیه و خطرناک، روش انتقال، نقش پشه آئدس، نحوه تشخیص و درمان، تفاوت دنگی با آنفلوآنزا و زمان مراجعه فوری به پزشک آشنا می‌شوید.
تب دنگی یک بیماری ویروسی است که بر اثر ورود ویروس دنگی به بدن ایجاد می‌شود و معمولاً از طریق نیش پشه‌های آلوده به انسان انتقال پیدا می‌کند. این بیماری در مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری شیوع بیشتری دارد و میتواند افراد را با علائمی مانند تب بالا، سردرد، درد عضلات و مفاصل و خستگی شدید درگیر کند. شدت بیماری در افراد مختلف متفاوت است و بسیاری از مبتلایان بدون بروز علائم جدی بهبود پیدا میکنند.
ویروس دنگی چهار سروتیپ اصلی دارد که با نام‌های DENV-1، DENV-2، DENV-3 و DENV-4 شناخته می‌شوند. ابتلا به یکی از این انواع معمولاً ایمنی طولانی‌مدتی در برابر همان سروتیپ ایجاد می‌کند، اما لزوماً از ابتلای مجدد به انواع دیگر جلوگیری نخواهد کرد. در برخی موارد، عفونت مجدد با سروتیپ متفاوت میتواند احتمال بروز عوارض شدید را افزایش دهد؛ به همین دلیل، سابقه ابتلا و وضعیت سلامت فرد در ارزیابی پزشکی اهمیت زیادی دارد.
پس از ورود ویروس به بدن، سیستم ایمنی برای مقابله با آن فعال می‌شود و همین فرایند میتواند با بروز تب، التهاب و دردهای عضلانی همراه باشد. در بیشتر موارد، علائم طی چند روز کاهش پیدا میکنند، اما گاهی بیماری وارد مرحله بحرانی می‌شود و با نشت مایعات از رگ‌های خونی، خونریزی یا آسیب اندام‌ها همراه خواهد بود. شناخت ماهیت تب دنگی و توجه به نشانه‌های هشداردهنده، به تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض جدی کمک می‌کند.
اصلی‌ترین راه انتقال ویروس دنگی، گزش پشه ماده آلوده از جنس آئدس است. این پشه هنگام خون‌خواری از فردی که ویروس در خون او وجود دارد، آلوده می‌شود و پس از طی دوره‌ای که ویروس در بدن پشه تکثیر پیدا می‌کند، میتواند بیماری را به افراد دیگر منتقل کند. به همین دلیل، حضور پشه‌های ناقل در محیط زندگی و محل کار، به‌ویژه در مناطق مستعد، نقش مهمی در گسترش بیماری دارد.
برخلاف برخی بیماری‌های ویروسی تنفسی، دنگی معمولاً از طریق تماس مستقیم روزمره، دست دادن، روبوسی، عطسه یا استفاده مشترک از ظروف به دیگران منتقل نمی‌شود. با این حال، در موارد نادر امکان انتقال از طریق فرآورده‌های خونی، پیوند اعضا یا از مادر آلوده به جنین وجود دارد. همچنین فرد مبتلا میتواند در دوره‌ای از بیماری ویروس را به پشه منتقل کند؛ بنابراین، جلوگیری از گزش پشه در زمان ابتلا اهمیت دارد تا چرخه انتقال بیماری در محیط ادامه پیدا نکند.
برای کاهش احتمال انتقال، باید از تجمع آب در ظروف، گلدان‌ها، لاستیک‌های فرسوده و سایر محل‌هایی که امکان تخم‌گذاری پشه در آنها وجود دارد، جلوگیری کرد. استفاده از توری پنجره، لباس‌های پوشیده و مواد دافع حشرات نیز میتواند احتمال گزش را کاهش دهد. در صورت مشاهده علائمی مانند تب ناگهانی و بدن‌درد، به‌خصوص پس از سفر به مناطق دارای شیوع بیماری، مراجعه به پزشک ضروری است. در چنین شرایطی، دریافت خدمات درمانی و در صورت نیاز استفاده از آمبولانس خصوصی تهران میتواند برای انتقال ایمن بیمارانی که توان جابه‌جایی عادی ندارند، مورد توجه قرار گیرد.
پشه آئدس نام گروهی از پشه‌هاست که بعضی از گونه‌های آن می‌توانند ویروس دنگی را از فرد آلوده به افراد سالم منتقل کنند. دو گونه مهم در انتقال این بیماری، آئدس اجیپتی و آئدس آلبوپیکتوس هستند. این پشه‌ها معمولاً در محیط‌های شهری و نزدیک محل زندگی انسان‌ها حضور دارند و می‌توانند در آب‌های راکد جمع‌شده در ظروف کوچک، گلدان‌ها، سطل‌ها و لاستیک‌های قدیمی تخم‌گذاری کنند. فراهم بودن چنین محیط‌هایی به افزایش جمعیت پشه‌های ناقل کمک می‌کند.
پشه آئدس پس از گزش فرد آلوده، ویروس را دریافت می‌کند. ویروس در بدن پشه تکثیر می‌شود و پس از گذشت یک دوره مشخص، ممکن است از طریق بزاق پشه هنگام گزش بعدی وارد بدن فرد دیگری شود. این فرایند باعث می‌شود پشه آلوده بتواند در ادامه عمر خود ناقل ویروس باقی بماند. پشه‌های آئدس برخلاف تصور رایج، تنها در شب فعال نیستند و ممکن است در طول روز، به‌ویژه در ساعات ابتدایی صبح و نزدیک غروب، انسان را نیش بزنند.
یکی از راه‌های مؤثر برای کنترل پشه آئدس، از بین بردن محل‌های مناسب برای تخم‌گذاری آن است. تخلیه و شست‌وشوی منظم ظروف آب، پوشاندن مخازن ذخیره آب و جمع‌آوری زباله‌هایی که آب باران را در خود نگه می‌دارند، میتواند در کاهش جمعیت این پشه نقش داشته باشد. همچنین استفاده صحیح از مواد دافع حشرات و نصب توری در پنجره‌ها، احتمال گزش را کمتر می‌کند. آگاهی از ویژگی‌های پشه آئدس و چرخه انتقال ویروس، به خانواده‌ها کمک می‌کند اقدامات پیشگیرانه را به بخشی از مراقبت‌های روزمره تبدیل کنند.
علائم اولیه تب دنگی معمولاً بین ۴ تا ۱۰ روز پس از گزش پشه آلوده ظاهر می‌شوند، هرچند زمان بروز نشانه‌ها ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد. تب ناگهانی و بالا، سردرد شدید، درد پشت چشم‌ها، تهوع، استفراغ و درد عضلات و مفاصل از شایع‌ترین نشانه‌های این بیماری هستند. برخی افراد نیز ممکن است دچار بثورات پوستی، تورم غدد لنفاوی و احساس خستگی غیرمعمول شوند. البته همه افراد آلوده الزاماً علائم مشخصی را تجربه نمی‌کنند.
در روزهای ابتدایی بیماری، ممکن است نشانه‌ها با عفونت‌های ویروسی دیگر اشتباه گرفته شوند؛ زیرا تب، سردرد و بدن‌درد در بیماری‌های مختلفی مشاهده می‌شوند. برای مثال، برخی علائم دنگی ممکن است با تب مالت چیست؟ یا دیگر بیماری‌های عفونی دارای تظاهرات عمومی شباهت داشته باشند، اما علت، الگوی بروز و روش درمان این بیماری‌ها متفاوت است. به همین دلیل، تشخیص صرفاً بر اساس علائم ظاهری قابل اطمینان نیست و پزشک باید سابقه سفر، احتمال تماس با پشه ناقل و وضعیت بالینی فرد را بررسی کند.
شدت علائم اولیه میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و معمولاً مرحله تب‌دار بیماری حدود ۲ تا ۷ روز طول می‌کشد. در این مدت، استراحت، مصرف مایعات کافی و پیگیری وضعیت عمومی بدن اهمیت زیادی دارد. اگر فرد دچار تب ناگهانی شده و در منطقه‌ای با احتمال انتقال دنگی زندگی کرده یا به چنین منطقه‌ای سفر داشته است، بهتر است بدون خوددرمانی با پزشک مشورت کند. تشخیص زودهنگام و پیگیری مناسب، به شناسایی افرادی که در معرض عوارض هستند کمک می‌کند.
تب بالا یکی از شناخته‌شده‌ترین نشانه‌های تب دنگی است و ممکن است به‌صورت ناگهانی آغاز شود. دمای بدن در بعضی بیماران به حدود ۴۰ درجه سانتی‌گراد می‌رسد و میتواند با لرز، سردرد و احساس ضعف همراه باشد. این تب معمولاً در روزهای نخست بیماری شدت بیشتری دارد و ممکن است پس از چند روز کاهش پیدا کند. با این حال، پایین آمدن دمای بدن همیشه به معنای پایان خطر نیست و گاهی مرحله بحرانی بیماری درست در همین زمان آغاز می‌شود.
بدن‌درد در مبتلایان به دنگی ممکن است به شکل درد شدید عضلات، مفاصل و استخوان‌ها احساس شود. بعضی بیماران از درد پشت چشم‌ها و سردرد ضربان‌دار نیز شکایت دارند و همین ترکیب علائم میتواند فعالیت‌های روزمره، خواب و اشتها را مختل کند. شدت درد در همه افراد یکسان نیست و ممکن است با تهوع، بیحالی یا بثورات پوستی همراه شود. مصرف داروهای مسکن باید با نظر پزشک انجام شود؛ زیرا برخی داروها مانند آسپرین و ایبوپروفن می‌توانند خطر خونریزی را افزایش دهند.
در زمان بروز تب شدید و بدن‌درد، بررسی وضعیت آب بدن و توجه به نشانه‌های جدید اهمیت دارد. نوشیدن مایعات در فواصل منظم، استراحت کافی و اندازه‌گیری دمای بدن میتواند بخشی از مراقبت‌های اولیه باشد، اما جایگزین ارزیابی پزشکی نیست. اگر بیمار به دلیل ضعف شدید، سرگیجه یا بدحالی قادر به مراجعه معمول به مرکز درمانی نباشد، خانواده می‌توانند با توجه به شرایط او درباره تعرفه آمبولانس خصوصی و امکان انتقال تحت نظارت کادر درمان پرس‌وجو کنند. انتخاب روش انتقال باید بر اساس وضعیت بالینی و فوریت علائم انجام شود.
خونریزی یکی از عوارض مهم و هشداردهنده تب دنگی است که ممکن است در موارد شدید بیماری رخ دهد. این وضعیت میتواند به شکل خونریزی از لثه یا بینی، کبودی‌های غیرمعمول روی پوست، خون در استفراغ یا مدفوع و گاهی خونریزی‌های داخلی بروز کند. مشاهده چنین نشانه‌هایی، به‌خصوص در فردی که چند روز قبل دچار تب و بدن‌درد بوده است، نیازمند توجه فوری پزشکی است. شدت خونریزی ممکن است متفاوت باشد و ارزیابی آن باید توسط کادر درمان انجام شود.
خونریزی در دنگی میتواند با اختلال در عملکرد رگ‌های خونی، تغییرات پلاکت و سایر فرایندهای انعقادی مرتبط باشد. با این حال، پایین بودن شمارش پلاکت به‌تنهایی به معنای وجود خونریزی شدید یا قطعی بودن بروز آن نیست. پزشک معمولاً علائم بالینی، نتایج آزمایش خون و وضعیت عمومی بیمار را در کنار یکدیگر بررسی می‌کند تا میزان خطر مشخص شود. در صورت بروز خونریزی، درد شدید شکم، استفراغ مداوم یا ضعف غیرمعمول، نباید منتظر برطرف شدن خودبه‌خودی علائم ماند.
در برخی بیماران، علائم هشداردهنده ممکن است زمانی ظاهر شوند که تب رو به کاهش است؛ به همین دلیل، خانواده‌ها نباید کاهش تب را نشانه قطعی بهبودی در نظر بگیرند. خونریزی قابل مشاهده، استفراغ خونی، مدفوع سیاه یا کاهش سطح هوشیاری از مواردی هستند که نیاز به رسیدگی فوری دارند. اگر بیمار در شمال پایتخت ساکن باشد، آشنایی قبلی با خدمات آمبولانس خصوصی شمال تهران میتواند در برنامه‌ریزی برای انتقال پزشکی کمک‌کننده باشد؛ همچنین در شرایطی که بیمار نیازمند انتقال به مرکز درمانی در شهر دیگری باشد، خدمات آمبولانس خصوصی بین شهری ممکن است مطرح شود. در وضعیت اورژانسی، تماس با اورژانس و دریافت کمک فوری باید در اولویت قرار گیرد.
کاهش پلاکت یکی از تغییرات آزمایشگاهی شایع در تب دنگی است که ممکن است در روزهای مختلف بیماری شدت متفاوتی داشته باشد. پلاکت‌ها اجزای کوچکی از خون هستند که نقش مهمی در انعقاد و جلوگیری از خونریزی ایفا میکنند. هنگام ابتلا به دنگی، عواملی مانند تأثیر ویروس بر مغز استخوان، تغییرات سیستم ایمنی و افزایش تخریب پلاکت‌ها می‌توانند باعث کاهش تعداد آنها در جریان خون شوند. البته میزان افت پلاکت در همه بیماران یکسان نیست.
کاهش پلاکت ممکن است هیچ علامت مشخصی نداشته باشد و تنها هنگام انجام آزمایش شمارش کامل سلول‌های خون یا CBC مشخص شود. در برخی افراد، کاهش شدید پلاکت میتواند با نشانه‌هایی مانند کبودی آسان، لکه‌های قرمز یا بنفش زیر پوست، خونریزی لثه و خون‌دماغ همراه باشد. با این حال، نباید هر نوع کاهش پلاکت را معادل خونریزی شدید دانست؛ زیرا خطر واقعی با توجه به وضعیت عمومی بیمار، علائم بالینی و سایر نتایج آزمایشگاهی ارزیابی می‌شود.
پزشک ممکن است در طول بیماری آزمایش خون را چندین بار تکرار کند تا روند تغییرات پلاکت و هماتوکریت مشخص شود. کاهش سریع پلاکت همراه با افزایش هماتوکریت میتواند یکی از نشانه‌های هشداردهنده نشت پلاسما باشد و نیاز به بررسی دقیق‌تری دارد. مصرف خودسرانه داروهایی مانند آسپرین و ایبوپروفن نیز به دلیل افزایش احتمال خونریزی توصیه نمی‌شود. بنابراین، در صورت تشخیص دنگی و مشاهده افت پلاکت، پیگیری منظم پزشکی اهمیت دارد و تصمیم‌گیری درباره بستری یا درمان باید بر اساس مجموعه شرایط بیمار انجام شود.
تب دنگی شدید نوعی از بیماری است که در آن عوارض جدی مانند نشت قابل‌توجه پلاسما از رگ‌های خونی، خونریزی شدید یا اختلال عملکرد اندام‌های حیاتی ایجاد می‌شود. در نوع خفیف، بیمار معمولاً با تب، سردرد، بدن‌درد، تهوع یا بثورات پوستی مواجه است و با مراقبت مناسب بهبود پیدا می‌کند. اما در نوع شدید، وضعیت بیمار ممکن است در مدت کوتاهی تغییر کند و به مراقبت بیمارستانی و گاهی بستری در بخش مراقبت‌های ویژه نیاز داشته باشد.
یکی از تفاوت‌های مهم دنگی شدید با نوع خفیف، احتمال بروز نشت پلاسما و کاهش حجم مؤثر خون در گردش بدن است. این عارضه ممکن است باعث افت فشار خون، اختلال در خون‌رسانی به اندام‌ها و در موارد جدی، شوک شود. درد شدید شکم، استفراغ مداوم، خونریزی از مخاط، بیقراری، خواب‌آلودگی غیرمعمول و تنفس سریع از نشانه‌های هشداردهنده هستند. این علائم به‌ویژه هنگام کاهش تب اهمیت دارند و نباید با شروع روند بهبودی اشتباه گرفته شوند.
تشخیص تب دنگی معمولاً با بررسی علائم بالینی، سابقه سفر یا حضور در مناطق آلوده و انجام آزمایش‌های تخصصی صورت می‌گیرد. پزشک ابتدا درباره زمان شروع تب، شدت بدن‌درد، وجود بثورات پوستی، تهوع و سایر نشانه‌ها سؤال می‌کند و سپس وضعیت عمومی بیمار را ارزیابی خواهد کرد. از آنجا که علائم این بیماری با عفونت‌های ویروسی دیگری مانند زیکا و چیکونگونیا شباهت دارد، تشخیص قطعی تنها بر اساس نشانه‌های ظاهری امکان‌پذیر نیست.
یکی از روش‌های تشخیص، آزمایش مولکولی یا RT-PCR است که میتواند ماده ژنتیکی ویروس را در نمونه خون شناسایی کند. آزمایش آنتی‌ژن NS1 نیز برای شناسایی عفونت در روزهای ابتدایی بیماری کاربرد دارد. در مراحل بعدی، آزمایش آنتی‌بادی IgM میتواند به تشخیص عفونت اخیر کمک کند. انتخاب نوع آزمایش به مدت‌زمان سپری‌شده از شروع علائم، شرایط بیمار و نظر پزشک بستگی دارد و گاهی انجام چند آزمایش در زمان‌های متفاوت ضروری است.
علاوه بر آزمایش‌های اختصاصی، شمارش کامل سلول‌های خون یا CBC برای بررسی تعداد پلاکت‌ها، گلبول‌های سفید و میزان هماتوکریت انجام می‌شود. این آزمایش‌ها به پزشک کمک میکنند تغییرات خون و احتمال بروز عوارض را ارزیابی کند، اما به‌تنهایی برای تأیید یا رد بیماری کافی نیستند. در صورت مشکوک بودن به دنگی، مراقبت و پیگیری درمانی نباید تا زمان آماده شدن نتیجه آزمایش به تأخیر بیفتد؛ زیرا تشخیص زودهنگام علائم هشدار میتواند از پیشرفت عوارض جلوگیری کند.
در حال حاضر، درمان ضدویروسی اختصاصی و تأییدشده‌ای برای تب دنگی وجود ندارد و مراقبت‌های پزشکی بیشتر بر کنترل علائم، حفظ آب بدن و پیشگیری از عوارض متمرکز هستند. بیشتر بیماران مبتلا به نوع خفیف بیماری با استراحت، مصرف مایعات کافی و پیگیری وضعیت جسمانی بهبود پیدا میکنند. با این حال، انتخاب روش مراقبت باید با توجه به شدت علائم، سن بیمار، بیماری‌های زمینه‌ای و احتمال بروز نشانه‌های هشدار توسط پزشک انجام شود.
برای کاهش تب و تسکین درد، پزشک ممکن است مصرف استامینوفن را با توجه به سن، وزن و شرایط جسمانی بیمار توصیه کند. استفاده خودسرانه از آسپرین، ایبوپروفن و سایر داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مناسب نیست؛ زیرا این داروها می‌توانند احتمال خونریزی را افزایش دهند. نوشیدن آب، محلول‌های خوراکی جبران آب و املاح و سایر مایعات مناسب نیز در حفظ تعادل مایعات بدن مؤثر است. اگر بیمار استفراغ مداوم داشته باشد یا نتواند مایعات کافی بنوشد، باید از نظر نیاز به مراقبت پزشکی بیشتر بررسی شود.
| ویژگی | تب دنگی | آنفلوآنزا |
|---|---|---|
| عامل بیماری | ویروس دنگی | ویروس آنفلوآنزا |
| راه انتقال | گزش پشه آلوده آئدس | ذرات و ترشحات تنفسی |
| شروع بیماری | معمولاً ناگهانی | معمولاً ناگهانی |
| تب | معمولاً بالا | معمولاً بالا |
| بدن‌درد | شایع و گاهی شدید | شایع |
| سردرد | شایع | شایع |
| درد پشت چشم | ممکن است وجود داشته باشد | کمتر شایع |
| بثورات پوستی | ممکن است ایجاد شود | معمولاً کمتر شایع |
| سرفه و گلودرد | معمولاً کمتر شایع | شایع‌تر |
| کاهش پلاکت | ممکن است رخ دهد | معمولاً مشخصه اصلی نیست |
| خونریزی | در موارد شدید ممکن است رخ دهد | معمولاً از علائم اصلی نیست |
| تشخیص | معاینه و آزمایش‌های اختصاصی | علائم و در موارد لازم آزمایش |
| درمان | مراقبت حمایتی و کنترل علائم | مراقبت حمایتی و در برخی افراد داروی ضدویروس |
یکی از تفاوت‌های قابل توجه این دو بیماری، نوع و الگوی برخی علائم است. در دنگی، درد پشت چشم‌ها، درد شدید عضلات و مفاصل، تهوع و بثورات پوستی ممکن است بیشتر جلب توجه کنند. در مقابل، آنفلوآنزا اغلب با سرفه، گلودرد، آبریزش بینی و گاهی لرز همراه است. البته این نشانه‌ها قطعی نیستند و ممکن است در هر دو بیماری شدت متفاوتی داشته باشند. همچنین برخی بیماران مبتلا به آنفلوآنزا ممکن است علائم گوارشی را نیز تجربه کنند.
از نظر تشخیص و درمان نیز تفاوت‌هایی وجود دارد. برای تشخیص دنگی ممکن است آزمایش‌هایی مانند بررسی آنتی‌ژن NS1، آزمایش مولکولی یا آزمایش آنتی‌بادی درخواست شود؛ در حالی که تشخیص آنفلوآنزا در شرایط لازم با آزمایش‌های اختصاصی ویروس آنفلوآنزا انجام می‌شود. درمان هر دو بیماری به وضعیت بیمار بستگی دارد، اما در آنفلوآنزا ممکن است داروهای ضدویروسی خاص برای برخی افراد تجویز شوند. در صورت بروز تب شدید، تنگی نفس، خونریزی یا بدتر شدن ناگهانی وضعیت، مراجعه فوری به پزشک ضروری است.
در بسیاری از افراد، تب دنگی بدون عوارض جدی بهبود پیدا می‌کند، اما در برخی موارد ممکن است بیماری به مرحله بحرانی برسد. این مرحله اغلب در حدود روزهای سوم تا هفتم پس از شروع علائم و گاهی هم‌زمان با کاهش تب اتفاق می‌افتد. برخلاف تصور رایج، پایین آمدن دمای بدن همیشه به معنای بهبودی نیست؛ بنابراین، بیمار و اطرافیان او باید در این دوره به تغییرات وضعیت جسمانی توجه بیشتری داشته باشند و مراقبت پزشکی را ادامه دهند.
درد شدید یا مداوم شکم، استفراغ‌های مکرر، خونریزی از بینی یا لثه، وجود خون در استفراغ یا مدفوع، تنفس سریع، بیحالی شدید و بیقراری غیرمعمول از مهم‌ترین علائم هشداردهنده هستند. تشنگی شدید، سردی و رنگ‌پریدگی پوست و کاهش سطح هوشیاری نیز ممکن است نشانه اختلال در گردش خون یا بروز عوارض جدی باشند. در صورت مشاهده هر یک از این نشانه‌ها، لازم است بیمار فوراً به مرکز درمانی منتقل شود و نباید منتظر شدیدتر شدن علائم ماند.
افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای، زنان باردار، سالمندان و کودکان خردسال ممکن است به مراقبت و ارزیابی دقیق‌تری نیاز داشته باشند. اگر بیمار در خانه تحت مراقبت است، بررسی میزان مصرف مایعات، دفعات ادرار، سطح هوشیاری و تغییرات علائم میتواند به شناسایی زودهنگام مشکلات کمک کند. با این حال، پایش خانگی جایگزین معاینه پزشک نیست. تشخیص سریع علائم خطر، مراجعه به‌موقع و دریافت مراقبت مناسب، احتمال بروز پیامدهای جدی را کاهش می‌دهد و در موارد شدید میتواند نقش حیاتی در حفظ جان بیمار داشته باشد.
مطالب ارائه‌شده در این مقاله با استفاده از اطلاعات و راهنماهای علمی منتشرشده توسط سازمان جهانی بهداشت (WHO) درباره تب دنگی، علائم بالینی، روش‌های انتقال، راهکارهای تشخیص، درمان و پیشگیری از عوارض این بیماری تدوین شده‌اند. برای مطالعه بیشتر و دسترسی به اطلاعات تخصصی و به‌روز، می‌توانید به صفحه رسمی این سازمان مراجعه کنید.
تب دنگی یک بیماری ویروسی است که بیشتر از طریق گزش پشه آلوده آئدس منتقل می‌شود. این پشه با گزش فرد آلوده ویروس را دریافت کرده و میتواند هنگام گزش فرد دیگر، ویروس دنگی را منتقل کند. تب دنگی معمولاً با تب بالا، سردرد، درد عضلات و مفاصل، درد پشت چشم، تهوع و گاهی بثورات پوستی همراه است.
علائم تب دنگی معمولاً شامل تب بالا، سردرد شدید، درد عضلات و مفاصل، درد پشت چشم، تهوع، استفراغ و گاهی بثورات پوستی است. این علائم می‌توانند با بعضی بیماری‌های ویروسی دیگر شباهت داشته باشند، بنابراین تشخیص قطعی تنها بر اساس علائم امکان‌پذیر نیست و در صورت شک به بیماری، ممکن است پزشک آزمایش‌های اختصاصی دنگی را درخواست کند.
بیشتر موارد تب دنگی با مراقبت حمایتی بهبود پیدا میکنند، اما در برخی بیماران بیماری میتواند به دنگی شدید تبدیل شود. درد شدید شکم، استفراغ مداوم، خونریزی از لثه یا بینی، وجود خون در استفراغ یا مدفوع، تنفس سریع، بیحالی شدید یا بیقراری از علائم هشدار هستند و در صورت بروز آنها باید بیمار سریعاً تحت ارزیابی پزشکی قرار گیرد.
کاهش پلاکت یکی از تغییرات شایع در تب دنگی است، اما پایین بودن تعداد پلاکت به‌تنهایی به معنی خونریزی شدید یا دنگی شدید نیست. پزشک معمولاً تعداد پلاکت، هماتوکریت، وضعیت عمومی بیمار و علائم هشدار را در کنار یکدیگر بررسی می‌کند. کاهش قابل توجه پلاکت همراه با خونریزی یا سایر علائم خطر میتواند نیاز به مراقبت و پایش پزشکی بیشتری داشته باشد.
تشخیص تب دنگی بر اساس علائم، سابقه حضور در مناطق در معرض انتقال بیماری و آزمایش‌های پزشکی انجام می‌شود. بسته به زمان شروع علائم، پزشک ممکن است آزمایش آنتی‌ژن NS1، آزمایش RT-PCR یا آزمایش آنتی‌بادی IgM را درخواست کند. آزمایش خون و بررسی تعداد پلاکت و هماتوکریت نیز برای ارزیابی وضعیت بیمار و شناسایی تغییرات مهم بیماری کاربرد دارد.
درمان تب دنگی در بیشتر موارد بر کنترل علائم، استراحت، مصرف مایعات کافی و پایش وضعیت بیمار تمرکز دارد. برای کاهش تب معمولاً استامینوفن با نظر پزشک یا طبق دستور مصرف می‌شود. مصرف خودسرانه آسپرین و داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن توصیه نمی‌شود، زیرا در صورت وجود خطر خونریزی می‌توانند شرایط بیمار را نامطلوب‌تر کنند.
