بیماری آرتریت به گروهی از مشکلات مربوط به مفاصل گفته میشود که میتوانند باعث درد، خشکی، تورم و کاهش حرکت مفصل شوند. آرتریت فقط یک بیماری مشخص نیست و انواع مختلفی دارد که هرکدام ممکن است علت و روند متفاوتی داشته باشند. گاهی مشکل به‌تدریج ایجاد میشود و گاهی علائم در مدت کوتاهی شدت می‌گیرند. شناخت نوع آرتریت اهمیت زیادی دارد، چون روش کنترل و درمان هر نوع میتواند متفاوت باشد.
علائم آرتریت معمولاً در مفصل یا مفاصل درگیر بیشتر احساس می‌شوند. درد هنگام حرکت، خشکی بعد از استراحت، حساسیت اطراف مفصل و تورم از نشانه‌های شایع هستند. در برخی افراد دامنه حرکتی مفصل نیز کاهش پیدا می‌کند و انجام کارهای روزمره دشوارتر میشود. شدت علائم به نوع بیماری، محل درگیری و شرایط فرد بستگی دارد و ممکن است در دوره‌هایی بیشتر یا کمتر شود.
اگر درد یا تورم مفاصل برای مدت طولانی ادامه داشته باشد، بهتر است علت آن توسط پزشک بررسی شود. برخی انواع آرتریت در صورت تشخیص و درمان زودهنگام بهتر کنترل می‌شوند و می‌توان از آسیب بیشتر مفصل جلوگیری کرد. برای افرادی که به دلیل شرایط جسمی امکان جابه‌جایی معمولی ندارند، آمبولانس خصوصی تهران میتواند برای انتقال ایمن بیمار به مرکز درمانی مورد استفاده قرار بگیرد.
علائم آرتریت در همه افراد یکسان نیست و نوع بیماری نقش مهمی در شکل بروز نشانه‌ها دارد. درد مفصل یکی از شایع‌ترین علائم است، اما ممکن است همراه با خشکی، تورم، گرمی یا حساسیت مفصل دیده شود. بعضی افراد کاهش دامنه حرکت را نیز تجربه می‌کنند. این علائم ممکن است یک مفصل را درگیر کنند یا در چندین مفصل بدن همزمان ایجاد شوند.
یکی از نکات مهم، توجه به زمان و الگوی بروز علائم است. برای مثال، در بعضی بیماریهای التهابی خشکی مفاصل ممکن است بعد از بیدار شدن یا دوره‌های طولانی بی‌تحرکی بیشتر باشد. در مقابل، برخی مشکلات مفصلی دیگر ممکن است بیشتر هنگام فعالیت یا پس از استفاده زیاد از مفصل درد ایجاد کنند. بنابراین صرفاً وجود درد برای تشخیص نوع آرتریت کافی نیست و ارزیابی پزشکی اهمیت دارد.
بیماری آرتریت ممکن است علاوه بر علائم مفصلی، در برخی انواع با نشانه‌های دیگری مانند خستگی یا تب همراه شود. در صورت مشاهده تورم مداوم، درد قابل توجه، قرمزی و گرمی مفصل یا کاهش واضح توانایی حرکت، مراجعه به پزشک اهمیت دارد. تشخیص علت اصلی به پزشک کمک می‌کند تا مشخص کند آیا مشکل ناشی از آرتریت، آسیب مفصل، عفونت یا بیماری دیگری است.
آرتریت علت واحدی ندارد و بسته به نوع بیماری، عوامل متفاوتی در ایجاد آن نقش دارند. در آرتروز، فرسایش تدریجی غضروف مفصل از عوامل اصلی است، در حالی که در آرتریت روماتوئید، سیستم ایمنی به اشتباه به بافت‌های مفصل حمله می‌کند. بعضی انواع دیگر نیز میتوانند در ارتباط با تجمع کریستال‌های اسیداوریک، بیماریهای پوستی، عفونت یا سایر مشکلات زمینه‌ای ایجاد شوند.
عوامل خطر نیز با توجه به نوع آرتریت متفاوت هستند. افزایش سن، سابقه خانوادگی، آسیب قبلی مفصل، اضافه‌وزن و بعضی فعالیت‌های تکراری میتوانند احتمال برخی انواع بیماریهای مفصلی را افزایش دهند. البته داشتن یکی از این عوامل به معنای ابتلای قطعی نیست. سبک زندگی، وضعیت عمومی بدن و بیماریهای زمینه‌ای نیز میتوانند در سلامت مفاصل نقش داشته باشند.
در بعضی موارد، علت دقیق بیماری آرتریت حتی پس از بررسی‌های پزشکی مشخص نمی‌شود. به همین دلیل نباید هر نوع درد مفصل را صرفاً به افزایش سن یا فعالیت زیاد نسبت داد. اگر درد، خشکی یا تورم ادامه‌دار باشد، بررسی پزشکی میتواند مشخص کند مشکل از کدام نوع است و آیا نیاز به آزمایش یا تصویربرداری وجود دارد. تشخیص درست، پایه انتخاب روش مناسب برای کنترل علائم و جلوگیری از آسیب بیشتر است.
آرتریت یک اصطلاح کلی برای مجموعه‌ای از بیماری‌هایی است که مفاصل و بافت‌های اطراف آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهند. آرتروز یا استئوآرتریت نیز یکی از انواع آرتریت محسوب میشود و از شایع‌ترین مشکلات مفصلی است. در آرتروز، غضروفی که سطح استخوان‌ها را در محل مفصل می‌پوشاند به‌تدریج دچار آسیب و فرسایش میشود و همین مسئله میتواند باعث درد و کاهش حرکت شود.
در آرتروز معمولاً علائم به‌تدریج ایجاد می‌شوند و ممکن است با فعالیت و استفاده از مفصل بیشتر شوند. خشکی پس از بیدار شدن یا بی‌تحرکی، کاهش انعطاف‌پذیری، حساسیت مفصل و گاهی احساس ساییدگی یا صدا دادن مفصل نیز ممکن است دیده شود. این وضعیت بیشتر مفاصل دست، زانو، لگن و ستون فقرات را درگیر می‌کند، هرچند امکان درگیری مفاصل دیگر نیز وجود دارد.
در مقابل، برخی انواع بیماری آرتریت مانند آرتریت روماتوئید ماهیت التهابی و خودایمنی دارند و مکانیسم ایجاد آنها با آرتروز متفاوت است. به همین دلیل، تشخیص تفاوت این دو برای انتخاب درمان اهمیت دارد. ممکن است یک فرد همزمان بیش از یک نوع مشکل مفصلی داشته باشد و تشخیص دقیق تنها بر اساس محل درد یا شدت آن امکان‌پذیر نیست.
| نوع آرتریت | ویژگی اصلی | مفاصل یا نواحی شایع درگیر |
|---|---|---|
| آرتروز | فرسایش و آسیب تدریجی غضروف مفصل | زانو، لگن، دست و ستون فقرات |
| آرتریت روماتوئید | بیماری خودایمنی و التهاب مفاصل | دست‌ها، مچ، پاها و زانو |
| نقرس | تجمع کریستال‌های اسید اوریک در مفصل | معمولاً شست پا، مچ و زانو |
| آرتریت پسوریاتیک | التهاب مفاصل مرتبط با پسوریازیس | انگشتان، زانو، مچ و ستون فقرات |
| آرتریت واکنشی | التهاب مفصل پس از برخی عفونت‌ها | زانو، مچ پا و پاها |
آرتریت شامل بیش از ۱۰۰ بیماری و وضعیت مختلف است و به همین دلیل نمی‌توان برای همه بیماران یک علت یا یک روش درمانی در نظر گرفت. آرتروز، آرتریت روماتوئید، نقرس، آرتریت پسوریاتیک، آرتریت واکنشی و آرتریت عفونی از انواع شناخته‌شده این گروه هستند. برخی انواع بیشتر مفاصل را درگیر می‌کنند و برخی دیگر ممکن است علاوه بر مفاصل، قسمت‌های دیگری از بدن را نیز تحت تأثیر قرار دهند.
آرتروز بیشتر با آسیب تدریجی غضروف مفصل ارتباط دارد، در حالی که آرتریت روماتوئید یک بیماری خودایمنی است. نقرس نیز زمانی ایجاد میشود که کریستال‌های اسیداوریک در مفصل تجمع پیدا کنند و معمولاً با درد و تورم ناگهانی همراه است. در آرتریت پسوریاتیک، مشکلات مفصلی با بیماری پوستی پسوریازیس ارتباط دارند. بنابراین تشخیص نوع بیماری، بخش مهمی از روند درمان محسوب میشود.
بیماری آرتریت بسته به نوع خود میتواند یک یا چند مفصل را درگیر کند و شدت علائم آن نیز متفاوت باشد. اگر فردی با درد شدید یا محدودیت حرکتی قادر به جابه‌جایی عادی نباشد، استفاده از خدمات آمبولانس خصوصی در تهران میتواند برای انتقال بیمار به مرکز درمانی مناسب مطرح باشد. در صورت نیاز به انتقال از مناطق غربی شهر نیز آمبولانس خصوصی غرب تهران میتواند گزینه‌ای برای جابه‌جایی بیمار باشد.
